نویسنده: Irankade

علی ضرغامی

مقدمه

کتاب مقدس، متنی الهی است که در قالب زبان انسانی سخن می‌گوید. یکی از ویژگی‌های برجستهٔ این زبان، استفاده از انتروپومورفیزم یا انسان‌وارانگاری است؛ یعنی توصیف خدا با ویژگی‌ها، احساسات یا رفتارهای انسانی مانند «خشم گرفتن»، «راه رفتن»، «دست داشتن»، یا «پشیمان شدن». این مقاله به بررسی دلایل، اشکال، و پیامدهای انسان‌وارانگاری در کتاب مقدس می‌پردازد و نشان می‌دهد چگونه این زبان هم خدا را به ما نزدیک می‌سازد و هم محدودیت‌های ما را در شناخت او آشکار می‌کند.

(بیشتر…)

علی ضرغامی

در دوران پرآشوب امپراتوری‌های باستان، در میان تبعید و قدرت‌های سیاسی بی‌رحم، نامی از جوانی برجسته می‌شود که با ایمان، دانایی و استواری‌اش، درباریان و پادشاهان را تحت تأثیر قرار داد. دانیال، نبی و سیاست‌مداری از قوم یهود، در کتابی به همین نام در عهد عتیق، الگویی برای پایداری در ایمان، شجاعت در برابر ظلم، و وفاداری به اصول الهی ارائه می‌دهد؛ الگویی که نه‌تنها در تاریخ، بلکه در زندگی فردی، اجتماعی و معنوی انسان امروز نیز طنین‌انداز است.

(بیشتر…)

علی ضرغامی

سقوط شاهنشاهی ساسانی در برابر سپاه مسلمانان عرب، یکی از نقطه‌های عطف مهم در تاریخ ایران و جهان است. این رخداد نه تنها پایانی بود بر یکی از کهن‌ترین نظام‌های پادشاهی جهان، بلکه سرآغاز دگرگونی‌های گسترده دینی، فرهنگی و سیاسی در فلات ایران به شمار می‌رود. با آن‌که از دید برخی ناظران، این فروپاشی به‌گونه‌ای ناگهانی و غافل‌گیرکننده رخ نمود، اما بررسی دقیق‌تر شرایط درونی ساسانیان و عوامل بیرونی نشان می‌دهد که این شکست ریشه در زنجیره‌ای از بحران‌های مزمن و ساختاری داشت.

(بیشتر…)

علی ضرغامی

کتاب یونس یکی از کتب پیامبران کوچک در عهد عتیق است که داستانی متفاوت از سایر انبیا را روایت می‌کند. برخلاف دیگر پیامبران که پیام خداوند را به مردم منتقل می‌کنند، یونس در ابتدا از فرمان الهی می‌گریزد. با این حال، همین گریز به نقطه آغازی برای درک عمیق‌تر از اراده خداوند و مفاهیمی چون رحمت، توبه، و مسئولیت‌پذیری بدل می‌شود. این کتاب کوتاه، آموزه‌هایی ارزشمند برای انسان معاصر دارد که در ادامه به برخی از آن‌ها اشاره می‌شود:

(بیشتر…)

علی ضرغامی

زمانی که عیسی از ناصره در صحنه تاریخ ظاهر شد، جامعه یهودی در سرزمین فلسطین با شرایطی پیچیده و ملتهب از نظر سیاسی، مذهبی و اجتماعی روبه‌رو بود. شناخت این بستر تاریخی، به درک عمیق‌تری از پیام و مأموریت عیسی کمک می‌کند و نشان می‌دهد که چرا پیام او در میان برخی با استقبال، و در میان برخی دیگر با مخالفت شدید روبه‌رو شد.

(بیشتر…)

علی ضرغامی

زندگی ابراهیم در کتاب مقدس سرشار از لحظات کلیدی و تصمیم‌هایی است که تأثیر آن‌ها تنها به زمان و فرهنگ خاصی محدود نمی‌شود، بلکه در هر دوره‌ای از تاریخ بشر، معنایی نو و مرتبط با شرایط انسانی می‌یابد. ابراهیم، که در سفر پیدایش از او با عنوان پدر قوم خدا و الگویی از ایمان یاد شده، شخصیتی است که زندگی‌اش بر مبنای دعوت الهی، اطاعت، آزمایش، و اعتماد بنا شده است. تأمل در زندگی او نه‌تنها شناختی تاریخی یا دینی فراهم می‌آورد، بلکه پیام‌هایی عمیق برای مواجهه با چالش‌های زندگی امروز در اختیار ما می‌گذارد.

(بیشتر…)

علی ضرغامی

در قلب اندیشه سیاسی و مذهبی ایران باستان، مفهومی بنیادین وجود دارد که هم مشروعیت زمامداری را تعریف می‌کند و هم پیوند انسان و امر الهی را تبیین می‌سازد: «فرّه ایزدی». این واژه که در اوستا «xvarənah» و در فارسی میانه «khwarrah» آمده، به معنای درخشندگی، شکوه آسمانی، یا موهبت الهی است که از سوی خداوند به پادشاهان، پیام‌آوران یا انسان‌های برگزیده عطا می‌شود. فرّه ایزدی نه‌فقط یک واژه دینی، بلکه یک ستون فکری در نظام سلطنت و جهان‌بینی ایرانیان باستان به‌شمار می‌رفت.

(بیشتر…)

علی ضرغامی

در یکی از رمزآلودترین و در عین حال پرمعناترین لحظات کتاب مقدس، یعقوب، پدر قوم اسرائیل، در دل شبی تاریک، کنار نهر یَبّوق، با «مردی» کشتی می‌گیرد؛ رویدادی که نه‌تنها سرنوشت او، بلکه معنای رابطه انسان با خدا را برای همیشه دگرگون می‌سازد. این واقعه در فصل ۳۲ سفر پیدایش روایت شده و از قرن‌ها پیش تا امروز، ذهن متفکران، مفسران و مؤمنان را به خود مشغول کرده است. در نگاه اول، این صحنه شاید صرفاً یک درگیری فیزیکی به نظر برسد، اما در ژرفای آن، کشمکشی روحانی، روان‌شناختی و وجودی نهفته است؛ کشمکشی که تصویری عمیق از سفر ایمان هر انسان را به ما نشان می‌دهد.

(بیشتر…)

علی ضرغامی

چهار انجیل متی، مرقس، لوقا و یوحنا در عهد جدید، ستون‌های اصلی روایت زندگی، تعالیم، مرگ و رستاخیز عیسی مسیح هستند. این نوشته‌ها هر یک با دیدگاهی خاص، برای مخاطبانی متفاوت و با هدفی الهیاتی تنظیم شده‌اند. سه انجیل اول، که به «اناجیل هم‌نظر» یا «هم‌نوا» (Synoptic Gospels) شهرت دارند، شباهت‌های ساختاری و محتوایی زیادی دارند، در حالی که انجیل یوحنا روایتی کاملاً متفاوت و عمیقاً الهیاتی ارائه می‌دهد. این مقاله به معرفی اجمالی این چهار انجیل و بررسی تفاوت‌های محتوایی، سبکی و الهیاتی آن‌ها می‌پردازد.

(بیشتر…)

علی ضرغامی

مقدمه

مسئله طلاق از دیرباز یکی از چالش‌برانگیزترین موضوعات در روابط انسانی و مباحث دینی بوده است. کتاب مقدس، به عنوان متنی الهی و راهنمایی برای زندگی اخلاقی، دیدگاه روشنی درباره ازدواج و طلاق دارد، اما این دیدگاه در بستری تاریخی، فرهنگی و الهیاتی بیان شده است. این مقاله به بررسی مواضع کتاب مقدس در مورد طلاق از منظر عهد عتیق و عهد جدید می‌پردازد و تلاش می‌کند نگاه جامع و متعادلی ارائه دهد.

(بیشتر…)