نحوه تشکیل کلیسای اولیه به روایت لوقا

علی ضرغامی

کلیسای اورشلیم
در فصل اول اعمال رسولان لوقا با بازگشتی کوتاه به جلد اول کتابش، یعنی انجیل لوقا، گزارش خود را آغاز می کند. گزارش او شرحی است درباره ادامه اعمال و تعالیم عیسی مسیح پس از صعودش به آسمان، که دیگر نه با حضور قابل رؤیت او بر روی زمین،بلکه بوسیله روح القدس در پیروانش انجام می شد .

بوسیله روح القدس عیسی به شاگردانش ماموریت داد و به جز یهودای اسخریوطی که متیاس جانشین او شد ، مسئولیتی که او به آنها سپرد ،آنان را منادیان اصلی خبر خوشی ساخت که او با خود آورده بود. در واقع موضوع اصلی کتاب ، توسعه این خبر خوش به قدرت روح القدس است . عیسی در هنگام تعمید، بوسیله روح القدس مسح شد . لوقا روشن می سازد که بوسیله همان روح القدس بود که همه اعمال رسولان به انجام رسید . در فصل اول آمده که عیسی به آنها فرمود، تا هنگامیکه پدر، وعده خود را در مورد آنان تحقق نبخشیده و آنها را به قوت از اعلی نیاراسته ، اورشلیم را ترک نکنند . او در شب تسلیم خود در بالاخانه ای در اورشلیم ، پس از اینکه در آخرین شام با آنها شرکت کرد، در این مورد با آنها سخن گفت و پیش از صعودش نیز این موضوع را به آنان یادآوری نمود.
به علاوه در ماموریت یحیی تعمید دهنده نیز این وعد به چشم می خورد. یحیی به کسانی که بوسیله او تعمید توبه می یافتند گفته بود: من شما را با آب تعمید می دهم اما شخصی تواناتر از من می آید… او شما را به روح القدس تعمید خواهد داد ( لوقا ۱۶:۳ ) حال،عیسی میفرمود زمان تحقق این وعده بسیار نزدیک است. شما ظرف چند روز آینده به روح القدس تعمید خواهید یافت و در یهودیه ، سامرہ ، اورشلیم و دورترین نقاط عالم شاهدان من خواهید بود ( اعمال ۱ : ۸ )
هفت باب اول ، گسترش انجیل در اورشلیم را پوشش می دهد ، باب هشتم تا یازدهم ،گسترش در تمامی یهودیه و سامره و باقیماده کتاب ،پیشرفت انجیل را در خارج از مرزهای سرزمین مقدس نشان می دهد تا اینکه سرانجام به رم می رسد. پس از اینکه عیسی در حضور شاگردانش به آسمان صعود نمود ، تکلیف شاگردانش مشخص بود. به اورشلیم رفتند و در محلی که اقامتگاه آنان بود و از آن بعنوان بالاخانه یاد شده به انتظار نزول قدرت آسمانی ماندند. لوقا فهرستی از اسامی رسولان در اینجا ارائه می کند که شامل یازده رسول می باشند : بطرس و یوحنا ، یعقوب و اندریاس، فیلیپس و توما ، برتولما،متی،یعقوب پسر حلفای ،شمعون غیور و یهودا فرزند یعقوب (اعمال ۱۳:۱)
در میان همراهان این یازده رسول ، زنانی نیز بودند که به همراه عیسی و پیروان او از جلیل به اورشلیم آمده بودند. به طور خاص، مریم مادر عیسی در میان آنان بود.همراه این زنان به برادران عیسی نیز اشاره شده است . لوقا تعداد این گروه را صدو بیست نفر ذکر میکند . در روز پنطیکاست ، یهودیان آن روزگار برای شرکت در مراسم عید در اورشلیم جمع شده بودند. روح القدس بر شاگردان نازل شده و آنان شروع به سخن گفتن به زبانهایی کردند که برای همه ملل مختلف یهودی که در آنجا حضور داشتند، قابل درک بود. تجلی خارق العاده قدرت روح القدس در امر تکلم به زبان ها که در این روز که در ارتباط با تأسیس کلیسا واقع شد ، به افراد حاضر در محل ، کارهای شگفت انگیز خدا و همچنین مسیح و خداوند بودن عیسی را به زبان محلی خودشان اعلام نمود . پطرس از این فرصت سود جسته و طی اولین و شاید مؤثرترین موعظه جهان، رسالت مسیحایی و فیض نجات بخش مسیح را اعلام نمود و بدین ترتیب آن تشکل روحانی کلیسای نادیدنی ، بدن مسیح، پا به عرصه وجود گذاشت.

در این ماجرا چیزی که باعث شگفتی و حیرت نظاره گران شد ، این بود که می شنیدند این مردان جلیلی به زبان ایشان ذکر کبریایی میگفتند. ایمانداران، به زبانی که خود نمی شناختند تکلم کردند و پطرس،این واقعه را برابر با پیشگویی یوئيل نبی دانست. در واقع نقش تکلم به ربانها در کتاب اعمال ، کمک به توسعه و انتشار انجیل است . برای شروع بشارت و نأسیس کلیسا ، خدا مقرر فرمود که این کار را خودش آغاز کند، از این رو در روز پنطیکاست کار خارق العاده ای انجام داد و در آن روز، پیام انخیل را برای اولین بار خودش اعلام نمود و کلیسا بدست خود او تاسیس شد . در آن روز حدود سه هزار تفر ایمان آوردند . عیسی مسیح به شهادت رسولان، در یک روز پیروانی بیش از تمام دوره خدمت عمومی خود بدست آورد . آنها وقت زیادی را صرف تعلیم گرفتن از رسولان ، مشارکت و دعا می نمودند و هرچه داشتند با ایمان داران محتاج به اشترک می گذاشتند . برخی از آنان اموال خود را می فروختند ، نزد رسولان می آوردند تا در میان نیازمندان تقسیم گردد. بدین شکل کلیسای اولیه در اورشلیم پا گرفت و بعد خواهیم دید که چگونه از آنجا به نقاط دیگر انتشار یافت.